Hebreaid 1
Y Mab yn bwysicach na’r angylion
1Yn y gorffennol pell roedd Duw wedi siarad gyda’n hynafiaid ni drwy’r proffwydi. Gwnaeth hyn bob yn dipyn ac mewn gwahanol ffyrdd. 2Ond bellach, yn y cyfnod olaf hwn, mae wedi siarad â ni drwy ei Fab. Mae Duw wedi dewis rhoi popeth sy’n bodoli yn eiddo iddo fe – yr un oedd gyda Duw yn gwneud y bydysawd. 3Mae holl ysblander Duw yn disgleirio ohono. Mae e’n dangos i ni’n berffaith sut un ydy Duw. Ei awdurdod pwerus e sy’n dal popeth yn y bydysawd gyda’i gilydd! Ar ôl iddo ei gwneud hi’n bosib i bobl gael eu glanhau o’u pechodau, cafodd eistedd yn y nefoedd, yn y sedd anrhydedd ar ochr dde y Duw Mawr ei hun. 4Roedd wedi’i wneud yn bwysicach na’r angylion. Roedd y teitl roddodd Duw iddo yn dangos ei fod yn bwysicach na nhw.
Notes for verses 1–41 entry
Cross-references
Hebrews 1:3 – cyfeiriad at Psalms 110:1
5Wnaeth Duw ddweud hyn wrth angel erioed:
“Ti ydy fy Mab i;
heddiw des i’n dad i ti”?
Notes for verse 51 entry
Cross-references
Hebrews 1:5 – Psalms 2:7
Neu hyn:
“Bydda i’n dad iddo fe,
A bydd e’n fab i mi”?
Notes for verse 51 entry
Cross-references
Hebrews 1:5 – 2 Samuel 7:14 ; 1 Chronicles 17:13
6Ac wrth i Dduw ddod â’i fab hynaf yn ôl i’r byd nefol i’w anrhydeddu, mae’n dweud:
“Addolwch e, holl angylion Duw!”
Notes for verse 61 entry
Cross-references
Hebrews 1:6 – Deuteronomy 32:43 (LXX); Psalms 97:7
7Pan mae Duw’n sôn am angylion mae’n eu disgrifio fel:
“negeswyr sydd fel gwyntoedd,
a gweision sydd fel fflamau o dân.”
Notes for verse 71 entry
Cross-references
Hebrews 1:7 – Psalms 104:4 (LXX)
8Ond am y Mab mae Duw’n dweud hyn:
“Byddi di, O Dduw, yn frenin ar yr orsedd am byth,
a byddi’n teyrnasu mewn ffordd gyfiawn.
9Ti’n caru beth sy’n iawn ac yn casáu drygioni;
felly mae Duw, ie dy Dduw di, wedi dy eneinio di,
a thywallt olew llawenydd arnat ti yn fwy na neb arall.”
Notes for verses 8–91 entry
Cross-references
Hebrews 1:9 – 1:8,9 Psalms 45:6 ,Psalms 45:7
10A hefyd,
“O Arglwydd, ti osododd y ddaear yn ei lle ar y dechrau cyntaf,
a gwaith dy ddwylo di ydy popeth yn yr awyr.
11Byddan nhw’n darfod, ond rwyt ti’n aros;
byddan nhw’n mynd yn hen fel dillad wedi’u gwisgo.
12Byddi’n eu rholio i fyny fel hen glogyn;
byddi’n eu newid nhw fel rhywun yn newid dillad.
Ond rwyt ti yn aros am byth –
dwyt ti byth yn mynd yn hen.”
Notes for verses 10–121 entry
Cross-references
Hebrews 1:12 – 1:10-12 Psalms 102:25–27 (LXX)
13Wnaeth Duw ddweud hyn wrth angel erioed?:
“Eistedd yma yn y sedd anrhydedd
nes i mi wneud i dy elynion blygu
fel stôl i ti orffwys dy draed arni.”
Notes for verse 132 entries
Text notes
Hebrews 1:13 yn y sedd anrhydedd Groeg, “ar yr ochr dde i mi”. View in passage
Cross-references
Hebrews 1:13 – Psalms 110:1
14Dim ond gweision ydy’r angylion. Ysbrydion wedi’u hanfon i wasanaethu’r rhai fydd yn cael eu hachub!